Araştırma: 16.000 isim ve birkaç form, sahte yatırım yorumu fabrikası böyle işliyor

Güncelleme: 7 Kasım 2026 · 5 dk okuma

Kısaca: Bir yatırım reklamı görüp platform hakkında “yorumlar” arayan kişi genellikle bir yorum sayfasına düşüyor. 9 yorum sitesindeki 49.028 sayfayı taradık. Bu sayfalarda 16.000’den fazla platform adı taşıyan 45.224 kayıt bağlantısı var; ancak bu bağlantılar yalnızca 4 ara alan adından geçiyor. Reklamlarda tespit ettiğimiz 256 platformun 229’unun (%89) bu sitelerde yorumu var. Bu sayfalar reklamın ikinci parçasıdır.

Ne yaptık

5 ve 6 Kasım 2026’da, seri halde yorum yayımlayan 9 sitenin sayfalarını hiçbir form doldurmadan metin olarak okuduk. Ardından başka siteleri bulmak için bu 9 siteyi dışarıda bırakarak veri tabanımızdaki her platformu Google’da ve Google Videolar’da aradık. Bu sayfaların nereye bağlantı verdiğini görmek için 1.602’sini açmayı denedik; 1.050’si yanıt verdi.

Aynı isim birden fazla alan adında görünebilir, bu yüzden bu rakamlar toplanamaz.

Önemli: Bir ismin bu sitelerde geçmesi, o platformun dolandırıcılık olduğunu kanıtlamaz. Bu siteler, insanlar aradığı için gerçek şirketlerin ve bilinen ürünlerin adlarını da kullanıyor. Bu yüzden listenin tamamını yayımlamıyoruz. Kesin olarak söyleyebileceğimiz şey, düğmenin nereye götürdüğüdür.

Bin isimli tek form

Bu bağlantıların çoğu, bağlantının kendisine ilettiği ismi alan bir kayıt sayfasına çıkıyor. Bağlantıda “Platform A” yazıyorsa sayfanın adı Platform A oluyor; “Platform B” yazıyorsa Platform B. E-posta ve telefon isteyen form ise aynı.

Bu yüzden bu “platformlardan” birinin gerçekten var olması gerekmiyor. Bir bağlantıdaki tek bir kelimeden ibaret olabilir. İsim değiştirmek de bu yüzden bu kadar ucuz: Bir düzenleyici kurum bir isim hakkında uyarı yayımladığında, ertesi gün başka bir isim kullanıyorlar.

Yorum hangi platform hakkında olursa olsun hep aynı markayı gösteren siteler de bulduk. Bir platform hakkında okuyan kişi bambaşka bir platforma çıkıyor; bu platform kazanç vaat ediyor ve “kişisel danışmanın” aramasını beklemesini söylüyor.

Başlıklar bir şablondan çıkıyor

Bu sitelerden yalnızca birinde, 9.706 İngilizce yorumun tamamı neredeyse eşit dağılmış dokuz başlık kullanıyor: “Scam or Safe?”, “Real or Fake?”, “Legit or Not?”, “Smart Move or Mistake?”, “Trustworthy or Trash?”, “Worth It or Not?”, “Good Deal or Bad Deal?”, “Verified or Unverified?” ve “Safe Bet or Risky?”. Her başlık 1.020 ila 1.108 kez geçiyor.

Başlık, okuyucunun aklındaki soruyu tam olarak soruyor; amaç, “[isim] dolandırıcı mı” diye arandığında ilk sırada çıkmak. Hiçbir yayın organı dokuz başlıkla binlerce inceleme yayımlamaz.

Bu tempo da insan işi değil. Ağustos 2026’da bu siteler tarihli 533 yorum yayımladı. Eylülde bu sayı 10.422’ye, ekimde 13.114’e çıktı.

Bir alan adı düşüyor, saatler içinde yerine başkası geçiyor

Bu araştırma sırasında ağın kendini nasıl savunduğunu gördük. 5 Kasım’da coinpulse[.]cc bağlantıları kryptofokus[.]co alan adına gidiyordu. O gece bu alan adı kayıt kuruluşunda askıya alındı. 14 saatten kısa süre sonra aynı bağlantılar artık başka bir alan adına, profitflex[.]co adresine gidiyordu; yorum sayfalarında ise hiçbir şey değişmemişti.

Ara alan adının görevi tam da bu: On binlerce bağlantının hedefini tek seferde değiştirmeyi sağlıyor. Üstelik bu iki alan adı aynı saniyede, 11 Ağustos 2026’da oluşturulmuş. Bu koldaki iki ara alan adı da dokuz saniye önce, aynı anda oluşturulmuş.

Yorumlar çoğu zaman reklamdan önce geliyor

144 platformda, tarihli ilk yorum tespit ettiğimiz ilk reklamdan daha eski. Medyan fark 29 gün; 37 vakada üç ayı aşıyor.

Bu veriyi dikkatli okumak gerekiyor: Reklamları 26 Ekim 2026’da izlemeye başladık, dolayısıyla daha önce başka reklamlar olup olmadığını bilmiyoruz. Ama pratik sonuç açık: Bir platformun aylar öncesine ait yorumları olması, onun eski ya da güvenilir olduğu anlamına gelmez.

Yorum sitelerinin ötesinde

Bu 9 sitenin dışında arama yaptığımızda üç yöntem daha ortaya çıktı.

Ünlü adı taşıyan ücretsiz bloglar. Adresinde tanınmış bir kişinin adı ile platformun adını birleştiren bloglar var; amaç, reklamı gördükten sonra ikisini birlikte arayanları yakalamak. Aynı şey ücretsiz dijital sergi, not ve video hizmetlerinde de görülüyor. Bunların bağlantıları başka bir alan adı grubundan geçiyor (monexory[.]com, capitalorya[.]com, fundevora[.]com, prosperityora[.]com); biçim aynı ve aynı kodlar farklı alan adlarında tekrarlanıyor.

Bu alan adları, fynvexes[.]com gibi YouTube videolarında görünen alan adlarının birkaçıyla aynı kayıt şirketini ve ad sunucularını paylaşıyor. Bu, aynı yönetime işaret ediyor ama bunu kanıtlamıyor. Doğrudan açıldıklarında, fynvexes[.]com gibi “bulunamadı” yanıtı veriyorlar: Ziyaretçileri nereye gönderdiklerini göremedik.

Manipüle edilmiş meşru siteler. Başkalarına ait sitelerde barındırılan yorum sayfaları bulduk: hukuk büroları, küçük işletmeler, kamu kurumları ve üniversitelerin siteleri. Adres kuruma aitmiş gibi görünüyor ama içerik dışarıdan geliyor. Bu tekniği daha önce üniversite sitelerinde belgelemiştik. Bu sitelerin sahipleri mağdur olduğu için burada adlarını vermiyoruz.

Seri üretim “resmî” siteler. Bu turda platform sayfalarına formlu 106 site daha ekledik. Artık 256 platformumuzla ilişkili 1.098 alan adı var. Çoğunun adında ülke geçiyor ya da ucuz uzantılarla bitiyor; bazıları da platformla ilgisiz kelimeler kullanıyor.

Bu sizin için ne anlama geliyor

1. Yorumlar, reklamdaki bir platformu doğrulamaya yaramaz. Google’da değil, ülkenizdeki düzenleyici kurumun kayıtlarında arayın.
2. Yorumun sonunda ne olduğuna bakın. Düğme telefon numaranızı isteyen bir forma götürüyorsa bu bağımsız bir görüş değildir. Diğer işaretleri sahte yorumlar nasıl anlaşılır yazımızda bulabilirsiniz.
3. Tarihe güvenmeyin. Eski bir yorum, şirketin o zamandan beri var olduğunu kanıtlamaz.
4. İsmin pek önemi yok. Hiçbir uyarıda geçmese bile başka isimle aynı dolandırıcılık olabilir. Bunu neden isim değiştirdiklerini anlattığımız yazıda açıklıyoruz.

Telefon numaranızı bıraktıysanız veya ödeme yaptıysanız mağdur rehberini izleyin.

Bu araştırmanın sınırları

• Yalnızca sayfaların metnini okuduk: Form doldurmadık, ağdan kimseyle konuşmadık.
• Tüm sitelerin aynı kişiye ait olduğunu söyleyemeyiz. Veriler ortak araçlar ve uygulamalar gösteriyor.
• 45.224 bağlantının her birini tek tek incelemedik: Her ara alan adından örnekler kontrol ettik.
• Yorum sitelerinden biri okumamızın bir kısmını engelledi ve kapsam dışında kaldı.
• Aramalar, var olan her şeyi değil, Google’ın gösterdiğini yansıtıyor. Rakamlar en düşük değerlerdir.